PRK Sungai Besar

BILA ADUN LAWAN ADUN

Menarik juga meninjau ke Pilihan Raya Kecil P93 Sungai Besar pada 18/06/2016 ini ada menyaksikan persaingan antara 2 ADUN Selangor, masing-masing mewakili UMNO/BN dan Pas, dalam kekalutan andaian Pas bakal menjadi penasihat kepada kerajaan BN. Parti Amanah Negara, serpihan Pas yang turut bertanding, lebih terkedepan menghighlights dakwaan kerjasama Pas dan BN. 

Kawasan pilihan raya Parlimen Sungai Besar dari segi komposisi pemilihnya sama seperti Parlimen Kuala Kangsar yang akan mengadakan PRK serentak pada 18/06/2016 ini. Untuk PRK ini, jumlah pemilih terlibat adalah seramai 42,655 orang, dengan pemilih Melayu seramai 67.16%, 30.70% Cina, 1.92% India dan 0.23% lain-lain kaum. Tradisinya Sungai Besar dulunya sebuah kerusi DUN di bawah Parlimen Sabak Bernam adalah persaingan antara UMNO/BN dengan Pas, di kawasan kubu UMNO.

Kawasan pilihan raya Parlimen Sabak Bernam mengandungi 2 kerusi negeri; Sabak dan Sungai Besar, mengikut persempadanan kawasan pertama yang digunakan dalam PRU1 hingga PRU3. Persempadanan kawasan pilihan raya dalam tahun 1973 setelah Kuala Lumpur dikeluarkan dari negeri Selangor, untuk membentuk Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, berlaku sedikit tambahan kawasan pilihan raya Parlimen di Selangor dan Kuala Lumpur. Di negeri Selangor, setiap kawasan Parlimen ditambah menjadikan 3 kerusi DUN.  

Satu kawasan Parlimen baru diwujudkan di barat laut Selangor. Kawasan pilihan raya negeri Tanjong Karang dijadikan kawasan Parlimen baru dengan mengambil sebahagian daerah mengundi dari Sabak Bernam dan Kuala Selangor. Kawasan pilihan raya negeri di bawah Parlimen Sabak Bernam; Sabak dijadikan dua kawasan pilihan raya negeri; Sungai Ayer Tawar dan Sabak. Kawasan pilihan raya negeri Sungai Besar dipecahkan kepada dua kawasan pilihan raya negeri: Sungai Besar dan Sungai Panjang, di mana kerusi Sungai Panjang membentuk kawasan Parlimen baru; Tanjong Karang bersama Sekinchan dan Sungai Burong. 

Persempadanan kawasan pilihan raya 2003, dengan agenda utama menambahkan kawasan campuran hasil ayungan undi Melayu kepada pembangkang dalam PRU 1999,  kawasan pilihan raya Parlimen Sabak Bernam terlibat sama. Kawasan pilihan raya Parlimen dikecilkan kepada dua kawasan pilihan raya negeri. Kawasan pilihan raya negeri Sungai Air Tawar dan Sabak membentuk Parlimen Sabak Bernam, sementara kawasan pilihan raya negeri Sungai Panjang dicantumkan semula dengan daerah mengundi dari kerusi Sungai Besar dulu dan digabungkan dengan kawasan pilihan raya majoriti Cina, Sekinchan, mewujudkan kawasan pilihan raya baru, Parlimen Sungai Besar. 

Dalam pilihan raya 1999, berlakunya perpindahan undi besar dari BN ke Pas di kawasan majoriti Melayu; Sabak, Sungai Besar dan Sungai Panjang, sementara kawasan majoriti Cina, Sekinchan memberi kemenangan besar kepada BN. BN cuma menang 615 undi di Sabak, 165 undi di Sungai Panjang dan kalah 156 undi kepada Pas di Sungai Besar, tetapi menang besar, 2044 undi di Sekinchan mengalahkan DAP. Pembentukan kawasan pilihan raya baru P93 Sungai Besar menjelaskan keperluan pembentukan kawasan campuran yang lebih banyak keuntungan kepada BN.

Pentadbiran Tun Abdullah Ahmad Badawi telah mengembalikan sokongan orang Melayu kepada BN, menerusi PRU 2004 (PRU11), di Sungai Besar, bagi kerusi negeri Sungai Panjang, BN menang besar majoriti 5,460 undi atasi calon Pas setelah memungut  69.5% undi dan sebaliknya di Sekinchan, DAP menang 344 undi. Bagi kerusi Parlimen, BN menang setelah perolehi 66.0% undi, dengan majoriti 7,349 undi. 

Dalam PRU 2008 (PRU12), pencapaian dan keputusan pilihan raya bagi kerusi-kerusi dalam kawasan Sungai Besar tidak jauh beza dengan PRU11, sungguhpun berlaku lonjakan besar alihan undi bukan Melayu dari BN ke pakatan pembangkang. Perubahan mendadak berlaku dalam PRU13 bilamana peningkatan undi yang tinggi berlaku ke atas perolehan undi calon-calon Pas dan DAP. Bagi kerusi Parlimen Sungai Besar, Allahyarham Noriah Kasnon yang mempertahankan kerusi hanya menambah sebanyak 2,625 undi sahaja iaitu dari 16,069 undi (PRU12)ke 18,695 undi (PRU13), sementara calon Pas berjaya menaikkan undi dari  11,060 undi ke 18,296 undi atau pertambahan 7,236 undi, menyebabkan BN cuma menang dengan majoriti undi yang kecil iaitu 399 berbanding majoriti 5,009 undi dalam PRU12. Di kerusi negeri, Sungai Panjang, Pas berjaya mengurangkan majoriti undi kemenangan BN dari 5,828 kepada 2,183. Sementara di Sekinchan, DAP mengulangi kemenangan dengan meningkatkan majoriti dari 190 kepada 2,239 undi. 

Senario di atas menjadikan PRK Sungai Besar, walaupun kubu UMNO sejak merdeka lebih menarik untuk diperhatikan walaupun pakatan pembangkang sudah berpecah. Sungguhpun Pas sudah tiada lagi dalam pakatan pembangkang, tetapi Pas mampu menang di kerusi negeri Sungai Besar dalam tahun 1999, semasa pemilih Cina terikat kemas dengan BN.  

Melihat kepada BN dan Pas masing-masing mempertaruhkan ADUN, memperlihatkan kerusi Sungai Besar tidak boleh dipandang mudah. BN pernah mempertaruhkan seorang ADUN dalam kawasan Parlimen yang sama untuk satu PRK. Dalam PRK Parlimen Permatang Pauh pada 26/08/2008, ADUN Seberang Jaya, Arif Shah Omar Shah dicalonkan oleh BN untuk menentang calon PKR, DS Anwar Ibrahim.   Untuk menandingi seorang tokoh pembangkang terkenal, BN kebingunan mencari winnable candidate, akhirnya dipilihlah ADUN dalam kawasan berkenaan. Dalam PRK Permatang Pauh, bukan sahaja calon BN, Arif Shah kalah, tetapi pungutan undi beliau ketinggalan di belakang calon PKR bagi kawasan Seberang Jaya, dengan kata lain, beliau sendiri pun kalah di kawasan yang diwakilinya sendiri. 

Pas pula membawa ADUN dari luar kawasan Sungai Besar, Dr Rani Osman dengan harapan tinggi prestasi yang ditunjukkan oleh calon Pas dalam PRU13 dapat dikekalkan, yang boleh membawa saingan sengit dalam PRK ini. Pas mengumumkan seorang ADUN bertanding di PRK P93 ini lebih awal berbanding parti lain. Adakah ada kaitan BN terpaksa memilih Budiman Mohd Zohri, juga seorang ADUN untuk menyaingi Pas. Bezanya, Budiman adalah ADUN dalam kawasan berkenaan sebagaimana BN memilih Omar Shah untuk menentang DS Anwar Ibrahim dulu. Sememangnya dalam mana-mana PRK, populariti dan kewibawaan calon adalah antara kriteria utama pemilihan calon oleh mana-mana parti. 

Berbeza dengan Parti Amanah Negara, sekadar meletakkan calon muka baru dan pemimpin tempatan, berbanding nama-nama besar kepimpinan parti. Perhatian ditumpukan kepada apakah agenda dan harapan sebuah parti baru sekadar mempertaruhkan orang baru berdepan dengan calon-calon dari parti yang sudah establish dengan nama yang sudah dikenali ramai.  

Langkah Pas mengumumkan calon lebih awal diikuti dengan BN juga menamakan ADUN, gagal mengajak Parti Amanah untuk turut mengambil pendekatan sama. Parti Amanah walaupun baru tetapi sudah memiliki beberapa orang wakil rakyat Parlimen dan DUN ekoran episod melarikan kerusi. Parti Amanah boleh mengutarakan ADUN Hulu Kelang atau ADUN Morib untuk menjadikan PRK P93 adalah persaingan antara ADUN demi mewujudkan betul-betul "battle of the giants" di luar dewan negeri. 

PRK Kuala Kangsar

MUSLIHAT MELETAK CALON TANPA HADIR

Pilihan Raya Kecil Parlimen Kuala Kangsar yang akan diadakan pada 18/06/2016 berikutan kematian Ahli Parlimen kawasan itu, Datuk Wan Khair il Anuar pada 05/05/2016. PRK ini menyaksikan pertandingan 4 penjuru melibatkan: UMNO/BN, Pas, Amanah dan seorang calon bebas, dengan menampilkan dua muka baru; calon BN dan Amanah. 

Kawasan Parlimen Kuala Kangsar menyaksikan sejarahnya pertarungan tradisi antara calon UMNO (dulu Perikatan kemudian BN) dengan Pas, secara satu lawan satu. Bila berlaku persaingan 3 atau 4 penjuru yang turut disertai oleh calon Socialist Front dan UDP (tahun 1960an) dan DAP (1986), calon Pas turut bertanding sebagai pembangkang utama. Semasa persefahaman Pas dan Semangat 46, kerusi ini diberikan kepada calon Semangat 46 (1990 dan 1995). Dari PRU 1999 hingga 2008 (3 kali PRU) ianya satu lawan satu; UMNO/BN dengan Pas. PRU13, tiga penjuru bersama seorang calon bebas.

Kerusi parlimen Kuala Kangsar asalnya terdiri dari 2 kerusi DUN: Bukit Chandan dan Manong. Persempadanan semula kawasan pilihan raya 1983, memperluaskan kawasan, di mana dalam PRU 1982 jumlah pemilih ialah 26,535 orang dan diperbesarkan kawasannya menjadikan jumlah pemilih dalam PRU 1986 ialah 36,681 orang. Persempadanan 1983 mengubah sedikit taburan pemilih mengikut etnik dan membuka ruang DAP meletakkan calon dalam PRU 1986. Nama Manong digugurkan diganti dengan Batu Hampar. Persempadanan semula 1993, mengembalikan kawasan Parlimen ini ke asal, dengan mewujudkan semula kerusi Manong, dan menggugur kerusi Batu Hampar, menyebabkan jumlah pemilih dalam PRU 1995 berkurang kepada 32,015 berbanding 37,659 pemilih semasa PRU 1990. 

Kerusi P67 Kuala Kangsar tergolong dalam kelompok kawasan majoriti Melayu. Angka terbaru daftar pemilih yang akan digunakan dalam PRK ialah 32,949, dengan 67.96% Melayu, 23.94% Cina, 6.96% India dan 1.14% lain-lain kaum. Angka ini tidak banyak berubah sejak sekian lama, sebab itu DAP meletakkan calon Melayu, bila bertanding dalam PRU 1986. 

BN meletakkan calon tanpa hadir, Datin Mastura Mohd Yazid yang masih dalam edah kematian suami, 4 bulan sepuluh hari. Apakah muslihat BN meletakkan calon tanpa hadir, tidak dapat berada di luar rumah, apakah lagi dalam khalayak, dari hari penamaan calon, sepanjang tempoh berkempen dan hari pembuangan undi. Apakah kemungkinan sekiranya menang, Speaker Dewan Rakyat terpaksa berkunjung ke rumahnya untuk acara angkat sumpah.

Dari segi peraturan SPR, tidak menetapkan diri calon hadir menyerahkan borang pencalonan. Ianya boleh diwakilkan kepada pencadang dan penyokong pencalonan dalam borang penamaan calon. Urusan seterusnya tanggungan wakil calon sama ada urusan rasmi dengan SPR dan  pihak berkuasa atau urusan dengan jentera pilihan raya parti. 

Dalam Pilihan Raya Umum 1964, Pas meletakkan 3 ADUNnya yang di dalam tahanan ISA mempertahankan kerusi mereka: Nik Abdullah Arshad, Tuanguru Hassan Ismail dan Saufi Idris. Mereka berjaya mempertahankan kerusi yang dimenangi dalam PRU 1959 di Kota Bharu Pantai (sekarang Panchor), Tendong dan Kota Bharu Timur (sekarang Melor). Dalam PRU 2008, DAP meletakkan tahanan ISA, M. Manoharan di kerusi Kota Alam Shah dan berjaya merebut kerusi yang dipertahankan oleh BN. Keempat-keempat calon tanpa hadir ini menang dengan majoriti besar. 

Kes calon BN PRK Kuala Kangsar berbeza dengan 4 tahanan ISA di atas. Kemenangan selesa mereka dengan majoriti besar, sebahagiannya simpati pengundi. Calon BN di P67 ini, ada setengah pihak menyebut simpati di atas kematian suaminya, mantan Ahli Parlimen Kuala Kangsar. Tanpa penyertaan medan pilihan raya, tidak melicinkan kesinambungan kerja-kerja arwah suaminya sebagai wakil rakyat. Kritikan pemilihan Datin Mastura berkisar kepada faktor anak tempatan dan keterlibatan dalam parti, jawapannya lebih kepada faktor keluarga: mengikuti suami. Mungkin juga BN mengambil pendekatan memilih balu kepada penyandang yang meninggal sebagaimana dalam PRK Parlimen Batu Sapi, pada 04/10/2010, bila Tsen Than Lin, balu MP penyandang meninggal secara tragis dan Tsen menang besar dalam saingan 3 penjuru. 

Pas meletakkan juga calon wanita, bukan muka baru, pernah bertanding dalam 2 PRU lalu, Dr Najihatulsalehah Ahmad,  pemimpin tertinggi Dewan Muslimat Pas Pusat dan negeri. Kerusi Parlimen Kuala Kangsar sungguhpun tradisinya kubu UMNO sejak PRU pertama, dalam rekod pilihan raya, Pas meletakkan tokoh-tokoh utama parti sama ada peringkat pusat atau negeri. Kuala Kangsar adalah antara lokasi awal penubuhan cawangan Pas dalam tahun 1950an serta melahirkan beberapa pemimpin utama parti sejak awal penubuhannya. Kekalahan tipis calon Pas di kerusi negeri Manong dalam PRU13 meningkatkan semangat dan gerakkerja jentera Pas membantu calonnya.

Amanah, parti baru, serpihan dari Pas menampilkan muka baru dalam percubaan sulong di Semenanjung, dengan meletakkan Prof Dr Ahmad Tarmizi Ramli. Sebagai serpihan Pas, Ahmad Termizi tidak dikenali sebagai aktivis Pas, tetapi lebih kepada NGO yang lebih dikenali aktivis gerakan Islam, Ikram. Mengetengahkan mantan pensyarah kanan sebuah IPTA dan pakar fizik dengan harapan calon mewakili Pakatan Harapan ini mampu bersaing dari segi ketokohan, populariti dan keyakinan watak dengan kewibawaan calon-calon parti lain, sebagai galang ganti ramalan awal tokoh utama dan popular Amanah akan bertanding. 

Sebagai parti baru dan belum teruji dalam medan sebenar, walaupun cubaan awal telah dilakukan dalam Pilihan Raya Negeri Sarawak bulan lepas, calon muka baru dari kalangan bukan kepimpinan utama parti, memberikan sedikit sebanyak kerencatan dan reputasi negatif.   Dikhuatiri sebagaimana nasib Parti Hamim, serpihan Pas dalam tahun 1983. Dalam 2 PRK serentak di Kelantan, bagi kerusi Kemumin dan Selising pada 07/09/1983, di mana walaupun Pas kalah di tangan BN, undi kedua-kedua calon Hamim ialah 159 (1.92%) dan 161 undi (1.77%) sahaja. Hamim mempertaruhkan calon yang bukan tokoh atau kepimpinan utama Pas yang membentuk serpihan tersebut. Itulah kali pertama dan terakhir, Hamim bertanding dengan lambang sendiri. Apakah nasib serpihan Pas dalam dua PRK serentak 1983,  akan berualang dalam 2 PRK serentak kali ini.

Lebih istimewa dan luar dugaan ialah penyertaan calon bebas, Izzat Bukhari Ismail Bukhari, bekas pensyarah sebuah IPTA. Izzat pernah bertanding sebagai calon bebas dalam dua PRK di Kelantan. Dalam PRK Pengkalan Kubor, pada 25/09/2014, dalam saingan bersama BN dan Pas, beliau hanya perolehi  38 undi atau 0.22% dan dalam PRK Cempaka pada 22/03/2015, bersama 3 calon bebas yang lain menentang calon Pas, beliau perolehi 52 undi atau 0.44%. Apakah agenda beliau mengembara ke Kuala Kangsar dengan berbekalkan pengalaman bertanding dalam PRK lepas. Dalam saingan 4 penjuru yang menyaksikan calon bebas tertinggal sebagai favourite, berbanding 3 calon lain, mampukan beliau mencipta satu kejutan untuk membina sebuah lagenda dalam percubaan ketiga ini. 

Dalam PRU13, Naib Ketua Pergerakan Wanita UMNO, Datuk Kamilia Ibrahim bertanding sebagai calon bebas bila kecewa tidak disenaraikan calon, di kerusi P67 ini. Kali pertama dalam sejarah, orang nombor 2 dalam sayap penting UMNO tidak disenarai sebagai calon. Dalam PRU pertama (PRU 1959), 3 pemimpin utama Kaum Ibu UMNO (sekarang Wanita UMNO) diletakkan sebagai calon: Fatimah Hashim (Parlimen Jitra Padang Terap), Fatimah Abdul Majid (Parlimen Johor Bahru Barat) dan Aishah Abdul Ghani (Parlimen Setapak). Mereka menang kecuali Aishah Abdul Ghani. Kamilia Ibrahim cuma perolehi 447 undi atau 1.6% sahaja. Jika ketokohan Kamilia cuma mampu pungut undi sebanyak itu, apalah nasib calon bebas yang bukan anak tempatan, dalam PRK P67 kali ini.

PRK bagi P67 ini tidak harus dikesampingkan atau dianggap sebagai satu amalan biasa untuk mengisi kekosongan. Namun begitu, PRK ini menantikan 7 implikasi yang harus direnungi;
1. Perbandingan pencapaian calon BN dengan calon tanpa hadir dalam beberapa pilihan raya lepas;
2. Keupayaan calon BN tanpa hadir ini menyamai pencapaian calon BN dalam PRK Batu Sapi 6 tahun lalu;
3. Kemampuan calon Pas mempertahankan pungutan 47.25% undi dari jumlah undi sah dalam PRU13, setelah meningkat dari 46.35% dalam PRU12;
4. Sejauhmana keupayaan Pas mengawal prestasi semasa dalam berada dalam Pakatan Rakyat setelah bertanding bersendirian atas wadah "kuasa ketiga";
5. Sejauhmana keupayaan Amanah menerusi wawasan Pakatan Harapan sebagai mengambil alih tempat Pas;
6. Apakah akan memperbaiki prestasinya berbanding 2 PRK yang pernah disertainya.